Bài thuốc dân gian trị tiểu đường từ Củ mài

628

Trước kia Củ mài thường được dùng làm các món ăn, nhưng ngày nay do nhu cầu  dược liệu nên cây được trồng nhiều để làm thuốc. Củ mài ngoài giá trị dinh dưỡng cao còn là vị thuốc phổ biến trong y học cổ truyền.

Còn có tên khác: Khoai mài

Tên khoa học: Dioscorea persimilis Prain et. Burkill.

Thuộc họ Củ nâu – Dioscoreaceae

 khoai-mai.jpg


khoai-mai.jpg

     Mô tả về cây: Dây leo quấn; thân nhẵn, hơi có góc cạnh, màu đỏ hồng, thường mang nhũng củ nhỏ ở nách lá ( dái mài). Rễ củ đơn độc hoặc từng đôi, ăn sâu vào đất đến hàng mét, hơi phình ở phía gốc, vỏ ngoài có màu nâu xám, không lông, dài 10cm, rộng 8cm, nhẵn, chóp nhọn, có 5-7 gân gốc. Cụm hoa đơn tính gồm các bông khúc khuỷu, dài 40cm, mang 20-40 hoa nhỏ màu vàng; hoa đực có 6 nhị. Quả nang có 3 cánh rộng 2cm. Hạt có cánh mào.

     Đặc điểm sinh thái: Mọc ở ven rừng, ven suối, sườn núi, khe đá, trong rừng lá rộng thường xanh, rừng tre nứa, trảng cây bụi. Cũng được trồng nhiều ở đồng bằng để đáp ứng nhu cầu lớn về dược liệu; có thể trồng bằng gốc rễ hoặc dái mài về mùa xuân. Sau một năm đã có thu hoạch.

     Khu vực phân bố: Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Bắc Giang, Hải Dương, Hà Nội (Sơn Tây), Hòa Bình, Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ  An, Quảng Bình, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Đồng Nai. Còn có ở Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan.

     Bộ phận thường dùng: Rễ củ, thường được gọi là Hoài sơn.

    Đào củ vào mùa hè-thu khi cây đã lụi, mang về rửa sạch, gọt vỏ cho vào lò xông lưu huỳnh 2 ngày đêm, sau đó phơi sấy cho đến khô.

     Tính vị, tác dụng và dược lý: Vị ngọt, tính bình; có tác dụng bổ tỳ dưỡng vị, sinh tân, ích khí, bổ thận, sáp tinh, chỉ tả lỵ.

     Công dụng và liều dùng: Cũng được dùng như vị Sơn dược (Dioscorea opposita Thunb.) trị người cơ thể suy nhược, bệnh đường ruột, ỉa chảy, lỵ lâu ngày, bệnh tiêu khát, dị tinh, mộng tinh và hoạt tinh, bạch đới, suy thận, mỏi lưng, đi tiểu luôn, chóng mặt hoa mắt và ra mồ hôi trộm. Ngày dùng 15-30g, sắc uống hoặc tán bột uống.

 cu-mai.png


cu-mai.png

   CÁC BÀI THUỐC CHỮA ĐÁI THÁO ĐƯỜNG:

  1. Hoài sơn 30g, Thiên hoa phấn, Mạch môn, Tri mẫu đều 10g. Sắc uống.

  2. Hoài sơn, Sa sâm, Thiên hoa phấn đều 15g, Ngũ vị tử, Tri mẫu đều 10g. Sắc uống.

  3. Hoài sơn, Mạch môn, Sinh địa đều 15g. Nấu lấy nước uống thay nước trà.

  4. Hoài sơn 30g, Hoàng kỳ, Thiên hoa phấn, Cát căn, Kê nội kim đều 15g, Tri mẫu, Ngũ vị tử đều 10g. Sắc uống.

  5. Hoài sơn, Râu ngô đều 15g,  Phục linh, Hoàng kỳ đều 10g. Sắc uống.

  6. Hoài sơn 120g, Lá lách (tụy) lợn 1 cái. Tất cả sấy khô tán thành bột, lấy nước làm hoàn, mỗi ngày uống 10g vào mỗi buổi sáng và tối. Dùng vỏ kén tằm 7 cái nấu lấy nước uống với viên hoàn, có thể uống lâu dài.

  7. Hoài sơn, Thiên hoa phấn, đêu 120g. Tất cả tán thành bột mỗi lần uống 10g, ngày uống 3 lần. Uống với nước ấm.

  8. Hoài sơn 120g, tán thành bột, mỗi lần uống 10g, ngày uống 2 lần, uống với nước ấm.

  9. Hoài sơn, ngọc trúc đều 20g, Hà thủ ô chế 15g, Thiên hoa phấn, Hoàng kỳ 15g, sắc uống. Nếu vị nhiệt thêm Sinh thạch cao 30g (cho vào sắc trước).

      Nếu thận dương hư thì ga Thố ty tử 10g cùng sắc với bài thuốc trên. Liệu trình điều trị 7-10 ngày.

  Ghi chú: Hoài sơn có tác dụng nâng cao công năng của tế bào miễn dịch.




Leave a Reply